Ormanlardan Neden Ağaç Kesiyoruz?
İnsanlar, dünyada var olduklarından bu yana ormanlardan
yararlanmaktadır. İlk çağlarda serbest ve düzensiz olarak yararlanılan
ormanlar, barınma, beslenme ve avcılık amacıyla kullanılmıştır. Geçen
süre içinde insan nüfusunun artması, tarım ve hayvancılık
faaliyetlerinin başlaması ormanların tahrip edilerek hızla azalmalarına
neden olmuştur. Ormanların tahribi, gelecek kuşakların orman ürünlerine
olan ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde devamlılıkların sağlanarak
işletilmeleri fikrini ortaya çıkarmıştır. Bunun sonucunda gerek doğanın
gözlenmesi gerekse diğer bilimlerden yararlanarak ormancılık biliminin
ana disiplini olan “SİLVİKÜLTÜR” ortaya çıkmıştır. Silvikültür
Latince kökenli bir kelime olup “orman yetiştirme” (Silva: Orman,
kültüra: yetiştirme ) anlamındadır. (Bakınız;
Silvikültür
Nedir?..)
Ormansız alanlarının ağaçlandırılması, mevcut ormanlarının bakımları ve
gençleştirilecek devamlılıklarının sağlanması silvikültürün esas
konusudur.
Ormanların devamlılığının sağlanması, kendisinden beklenilen orman
ürünleri üretimi ile, ekolojik ve sosyal fonksiyonların (Su üretimi,
toprak koruması, iklimi düzenlemesi, toplum sağlığı, rekreasyon, ulusal
savunma, bilimsel vs.) yerine getirilebilecek şekilde düzenlenmesi ve
işletilmesi ancak silvikültürel müdahalelerle gerçekleştirilir.
Her canlı varlık gibi ormanlar da doğar, büyür, gelişir, yaşlanır, çöker
(ölür). Kendi haline bırakılan ormanlarda, ormanların yeniden oluşması
rastlantılara bağlıdır. İşletme ormanlarında çökme evresi yoktur.
Ormanlar çökme evresine girmeden önce ağaç türlerinin biyolojilerine
göre değişen teknikler ve gençleştirme metotları kullanılarak planlı bir
şekilde gençleştirilirler.
İşte, yaşlanmış verimden düşmüş orman alanları esas olarak iki ana metot
ile gençleştirilerek devamlılıkları sağlanır. Bunlar doğal (tabii) ve
yapay (sun’i) gençleştirme metotlarıdır.
Doğal gençleştirme uygulamalarında ormandaki ağaçların bol tohum
verdikleri bir yılda yaşlı bireylerden bir kısmı kesilerek toprağın ışık
görmesi, dolayısıyla toprağa düşen tohumların çimlenmesi sağlanır.
Doğal gençleştirmede orman üstteki yaşlı bireylerin tohumları ile
gençleştirilir. İleri ki yılarda gençliğin ışık ihtiyacı dikkate
alınarak üsteki yaşlı ana ağaçlar yavaş yavaş kesilerek alandan
çıkartılır.
Üstte tohum ağacı bulunmayan, yeterli olmayan ya da tohum verme
yeteneğini kaybetmiş alanlar, toprak şartları uygunsa yapay (sun’i)
olarak gençleştirilir. Burada yaşlı ağaçlar kesildikten sonra makine ile
(dozer, traktör) yada işçi ile toprak işlemesi yapıldıktan sonra
fidanlıklarda yetiştirilen fidanlar belirli aralık – mesafelerde
dikilerek yapay gençleştirme gerçekleştirilmiş olur.
Doğal yada yapay olarak gençleştirilen alanlardaki fidanlar biyolojik
bağımsızlıklarına kavuşuncaya kadar otlatmaya karşı korunur. Çeşitli
bakımlara tabi tutularak yaşamını sürdürerek büyümesi sağlanır.
İlk dönemlerde birbirlerinden bağımsız bulunan fidanlar büyüdükçe
birbirlerini etkilemeye başlarlar ve yaşam mücadelesine girerler. Bu
yaşam mücadelesini kaybeden bireyler alt tabakada kalarak ölürler.
İşte ormanda iyi gelişme gösteren fertlere yardımcı olmak için onlarla
rekabet halinde olan diğer bireylerden bir kısmı kesilerek alandan
uzaklaştırılır. Burada esas olan, iyi gelişme gösteren ağaçlar lehine
onların besinine ortak olan diğer bazı ağaçların kesilmesidir. Böylece
geleceğin ormanları, sağlıklı iyi gelişme gösteren iyi ağaçlardan
kurulmuş olur. Bunu bir tabaktan yemek yiyen insan sayısının
azaltılarak, yemek yiyenlerin daha iyi doymaları yada beslenmelerini
sağlamak şeklinde özetleyebiliriz.
Yukarıdan anlaşılacağı üzere ormanlardan ağaç kesimi, yaşlı ormanların
gençleştirilmesi ve genç ormanlarında bakımlarının yapılması amaçlarıyla
gerçekleştirilir.
Burada amaç, uzun süreler içinde zaten doğada meydana gelecek olan
olayları hızlandırarak hem ormanlara gerekli müdahaleleri yapmak ve hem
de bu arada toplumun orman ürünlerine olan ihtiyacının karşılanmasını
sağlamaktadır.
Gerek gençleştirme çalışmaları, gerekse bakım çalışmalar olup, bu
çalışmalar sırasında kesilecek ağaçların belirlenmesi tamamen orman
Mühendisleri veya diğer Ormancı Teknik Elemanlar tarafından yapılır. Bu
işlem yapılırken ormanın yapısı ve ekolojik şartlar dikkate alınır. Yani
ormanlardan yapılan bir teknik çalışmanın sonucu olarak ağaç kesilir.
Özellikle son yılarda gittikçe ağırlaşan çevre sorunları, (Su ve toprak
kirlenmesi, asit yağmurları, sera gazı etkisi, küresel ısınma vb.) aşırı
usulsüz faydalanmalar ormanların geleceğini tehdit eden en önemli
etmenler olarak ortaya çıkmaktadır. Tahrip edilen alanların yeniden
ormanlaştırılması, sağlığını kaybetmiş ormanların eski sağlıklarına
kavuşturulması, sağlıklı olanların ise bu şekilde devamlılıklarının
sağlanması çalışmaları Ormancıların üzerine düşen büyük bir görev olarak
karşımıza çıkmaktadır . Bu da ancak ormanlara yapılacak bilinçli
müdahalelerle gerçekleştirilebilir.
GELECEK NESİLLER İÇİN ORMANLARIMIZI SEVELİM KORUYALIM.