KARABUCAK ORMANLARI












       Mersin’e 25 km mesafede, Mersin-Adana asfaltının güneyinde yer alan ve yoldan 4 km içeride bulunan Karabucak ormanını tanıtmaya çalışacağız. İlk önce biraz eskiye doğru yolculuk yaparak ormanının ilk durumunu öğrenelim.
          Bugün Berdan Çayı olarak bilinen ve ilk adı Kidnos olan ırmak, eskiden Tarsus’un içinden geçerek Akdeniz’le irtibatı bulunan Regma Gölüne dökülmekteymiş. Bu göl Kilikya medeniyeti başkenti, aynı zamanda 10. asıra kadar ilim ve sanat merkezi olan Tarsus’un limanı vazifesini görmekteymiş. Zaman zaman taşarak şehri, sular altında bırakan Kidnos çayını bent ve kanallarla zararlı olmaktan kurtaramadığından Bizans İmparatorlarından Jüstinyen zamanında kanal açılarak nehir mecrası, şehrin dışına alınmıştır.
         Bu değişiklikle, Regma gölü bataklık halini alarak sıtma bakımından Tarsus için bir hastalık yuvası haline gelmiş,1883 yılında bu bataklığı ziraat arazisi, haline getirmek şartı ile Karabucak etrafındaki 89.000 dekar arazinin 99 yıllık intifa hakkı 56.500 kuruş gibi sembolik bir bedelle İngiliz Dara şirketine ihale edilmişse de şirket bataklığın korkunç manzarası karşısında ise başlayamamış ve işi bırakmış.1936 yılında İktisat ve Ticaret Bakanlığı, Maden Tetkik Arama Enstitüsünün İspanyadan getirdiği uzmanın hazırladığı rapordan yararlanarak okaliptüs yetiştirme imkanlarının araştırılması, ilgili bakanlıkça istenmiş ve bu işle görevlendirilen Orman Genel Müdürlüğünce bataklığın okaliptüs ile ağaçlandırılabileceği tespit edilerek 1939 yılında ilk fidan dikilip, bataklığın ağaçlandırılmasına başlanmıştır. Büyük bir İngiliz şirketinin başaramadığı bu işi Orman Genel Müdürlüğünün desteği ile Orman Mühendisi Fehmi GÜRESİN ve diğer ormancılar başarmıştır.Bu tarihçeyi size, Tarsus için sıtma hastalığı yuvası olan bataklığın bugün okaliptüs ağacıyla ormanlaştırılıp, bataklığın kurtulmasını anlatmak için belirttik.
     Karabucak ormanı Güresin ve Turan Emeksiz olarak iki bölüme ayrılmaktadır.Güresin ormanı 850 hektar olup okaliptüs ağaçlarıyla kaplı bir ormandır. Genellikle fıstıkçamının kapladığı alan ise 1650 hektar olup Turan Emeksiz olarak adlandırılır. Güresin ormanı ile Turan Emeksiz ormanı arası 12 km.dir.Bu iki orman arasında Yeşiltepe Beldesi, Özel Bahşiş Beldesi, Kulak Köyü ve tarım arazileri mevcuttur.
     Önce okaliptüs ağırlıklı ağaçların oluşturduğu Güresin Ormanını tanıtmaya çalışacağız.Ana yoldan Güresin ormanına doğru giderken yolun sol tarafında 4 kardeş adıyla bildiğimiz okaliptüs ağacının görüyoruz.Tek gövdeden çıkan fakat sonra 4’e ayrılmış okaliptüs ağacını görüyor ve çok ilgimizi çekiyor. 4 kardeş Karabucağa ilk dikilen ve kesilmeden kalan ağaçlardandır.4 kardeşin çapı 1metre 30 santimdir. Anıt ağaçlar arasında yerini almaktadır. 4 kardeşten sonra okaliptüs ormanlarının içinden yolumuza devam ediyoruz. Okaliptüs ormanlarını görünce hayran hayran bakıyoruz. Kışın da yapraklarını dökmeyen bizim her dem yeşil dediğimiz okaliptüs, endamıyla da bizleri büyülüyor .Okaliptüs ağacının bayrak direği olarak kullanıldığını biliyor muydunuz? Özel olarak bayrak direği amaçlı okaliptüs ağacı yetiştiriliyor.Güresin Ormanı içerisinde 1940’larda dikilmiş Bataklık servileri mevcut. Bataklık servileri, nemli, ıslak topraklarda ve bataklıklarda yetişen bir tür. Bataklık yerlerin ağaçlandırılması için uygundur.Güresin’de de bu amaçla dikim yapılmıştır. Bataklık servilerini görmenizi tavsiye ederiz.Öyle güzel gövdeleri var ki kök kısmından yukarıya doğru konik bir yapı sergiliyor.Yeşilin farklı bir tonunu bataklık servisinde görmeniz mümkün. Bataklık servilerinden sonra şimdi Güresin ormanı içerinde bulunan özel havuzlarda yetiştirilen süs balıklarını görüyoruz. Balıkların havuz içerisinde oradan oraya çılgınca gidip gelmelerini zevkle seyrediyoruz.
     Karabucak ormanları orman idaresince devamlı yenilenmektedir. Her 10 yılda bir ağaçlar parseller halinde tıraşlama kesilir. Üç kez tıraşlanıp kesilen yerlere sonradan yeniden okaliptüs fidanları dikilir.
   Güresin ormanı içerisinde piknik alanları bulunmaktadır. Piknik yapmak isterseniz Karabucak ormanını tercih edebilir, okaliptüs ormanı içerisinde piknik yapmanın zevkine varabilirsiniz.Güresin ormanı çok farklı bir yer; okaliptüs ormanı, bayrak direkleri, bataklık servileri, süs balıkları ile adeta bir sergiyi geziyormuşuz gibi geliyor bize. Oksijen deposu olan, gürültüsüz, yeşil, estetik yönden bütün güzellikler burada mevcut.Güresin ormanından deniz yönüne doğru ilerlendiğinde tarım alanı ve yerleşim yerlerinden oluşan arazilerden sonra Turan Emeksiz ormanına gelinir. İki orman arasında Yeşiltepe Beldesi, Özel Bahşiş Beldesi ve Kulak Köyü ile bu yerleşim birimlerine ait sulu ve oldukça verimli seralarla dolu tarım arazileri çok geniş bir alanı kaplar.
     Denize doğru asfalt boyunca bu manzaraları izleyerek devam edildiğinde hemen Kulak Köyü’nün bitiminde yeniden ormanın başladığını görürüz. Buradaki ormanların tesis amacı hem bataklığı kurutmak,hem de sahildeki hareketli kumların oluşturduğu Kumul tepelerinin hareketini engellemektedir. Bu amaçla Karabucak ormanlarının bu bölümüne okaliptüs dikildiği gibi bir miktar fıstıkçamı ile kızılçam da dikilmiştir. Zaman içinde bu bölümdeki okaliptüs ağaçlarının taban suyu ve tuz nedeniyle cılız ve verimsiz olduğu anlaşılmıştır.Bunun üzerine okaliptüs sahaları parseller halinde tıraşlanıp kesilmekte ve yerlerine fıstıkçamları tesisi ile fıstıkçamı ormanları tesis edilmektedir. Fıstıkçamı ağacının görüntüsünün kendisine özgü bir güzelliği var.Alt dallarının budanmasıyla meydana gelen şemsiye görünümünde dağınık tepeli olan fıstıkçamı ağaçlarının heybeti bir başka. Fıstıkçamı ormanlarından ekonomik değeri oldukça yüksek olan çamfıstığı  edilmektedir. Çamfıstığı elde edilen kozalaklar bu heybetli ağaçların şemsiye gibi olan üst kısımlarına doğru çıkılarak zor koşullar altında, uzunca bir sırığın uç kısmında bulunan bir kanca yardımıyla aşağıya düşürülüyor. Kozalağın içerisindeki çamfıstığı ayıklanıp, bazı özel işlemlerden geçirilerek bizim bildiğimiz hale getiriliyor. Kozalağın fıstık verebilir duruma gelmesi için 3 yıl geçmesi gerekiyor.Tıp ve parfümeri sanayi ile birlikte yemeklerde de kullanılan çamfıstığı yöre halkına da önemli bir gelir kaynağıdır. Çamfıstığı yurt dışına ihraç edilen önemli bir ihraç ürünümüzdür aynı zamanda. Karabucak ormanlarını yangın tehlikesine karşı gözetleyen, yüksek kulelerden birisi de Turan Emeksiz ormanındadır.
    Karabucak ormanlarında bol miktarda domuz bulunur. Ayrıca çeşitli renkte kuşlar bu ormanda oldukça boldur.

Turan Emeksiz ormanının güney ucunda denize yakın yerde denize paralel olarak durgun, sakin ve yemyeşil bir renkte akan Berdan ırmağını görüyoruz. Berdan ırmağı ile deniz arasında çakılı olmayan şahane kumsallar bulunuyor. Orman burada Akdeniz’le çok güzel bir görüntü veriyor.
    Ormanın yeşilliğini, denizin mavisini göz kamaştıran bir zevkle doyasıya saatlerce izlemek, burada mümkün. Denizdeki dalgaların sesi,ağaçların hışırtıları,kuşların cıvıltıları ve hemen yanında akan yeşil Berdan. Çok güzel bir mekan olan Karabucak’ta  denize girebilir,pikniğinizi yapabilir, ormanı gezebilirsiniz. Mevsiminde deniz kaplumbağalarını, yavrularını,yumurtalarını izlemek burada mümkün ama dikkatli olmak ve zarar vermemek koşuluyla. 

                           Mersin Orman Bölge Müdürlüğü 
                                    Basın Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bürosu 
                                           Ertuğrul ÖZER-Lütfiye BARUT