MERSİN BÖLGE
 |
LİNKLER
 |
 |
MERSİN OBM
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
ORMAN GEN. MÜD.
 |
 |
Silvikültür Şube Müdürlüğü
SİLVİKÜLTÜR ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜNÜN GÖREV YETKİLERİ
SİLVİKÜLTÜR KONULARI İLE İLGİLİ TEBLİĞ VE TAMİMLER
BİLGİ CETVELLERİ
Silvikültür yeni ormanların kurulması ve bunların doğal olarak
bulunanlar ile birlikte yetiştirilmesi ( bakımı), gençleştirilmesi ve
varlıklarının en iyi şekilde devam ettirilmesi ile uğraşan bir bilim
dalıdır.
Silvikültür ana amacı; ormanlardan en az masrafla mevcut şartların
mümkün kılabildiği en yüksek kalite ve kantitede çok yönlü ürün elde
etmek, milli ekonominin çeşitli orman ürün isteklerini ve diğer çeşitli
amaçlarının kolektif isteklerini sağlayacak teknik müdahalelerde
bulunmaktır.
Bu doğrultuda Silvikültür amaç değildir. Amaç için araçtır ve biyolojik,
ekonomik temellere dayanan Silvikültür bir tabiat bilimidir.
Üniversitede teorik yönüyle öğretisi gerçekleştirilen Silvikültür
çalışmaları, temelde Orman İşletme Şeflikleri bazında teoride uygulamaya
geçişi uygulamanın gerçekleştirildiği objelerde hayat bulmaktadır.
Silvikültürün konusu ormanın kendisidir. Doğal yaşam bu konuda da
kendisini göstermektedir.(Doğum-Gelişme-Yaşlanma-Ölüm-Doğum)
Silvikültür ormanda bu işlevlerin hepsinde vardır. Doğuş tabiî veya
sun’î olarak yeni generasyonun elde edilmesi, Gençlik-Kültür ve Sıklık
bakımları ile gelişmeyi sağlamak daha sonrada meşçere bakımları ile ara
hasılat elde etmek ormanların amacına uygun gelişmesini sağlayıcı
müdahalelerde bulunmaktadır.
Silvikültür, günümüzde aktüel konu olarak yer alan fonksiyonel
ormanların oluşturulması ve geliştirilmesi, yetiştirilmesi ile de iç
içedir. Koru ormanlarında olduğu baltalık ormanlarımızda işletilmesi ve
gerektiğinde koruya dönüşümü sağlayacak koruya tahvil çalışmaları
genellikle yöremizde son derece önemli Silvikültürel uygulama
konularıdır.
Silvikültür çalışmalarını 2 ana başlıkta toplayabiliriz;
-Gençleştirme-Bakım
Gençleştirme çalışmaları genelde yaşlı generasyonun tedricen veya birden
kaldırılması ile mevcut generasyonun tohumunda insan müdahalesi
olmaksızın yeni generasyonu elde etme çalışmaları kapsar. Buna Tabiî
Gençleştirme çalışmaları diyoruz.
Eski generasyonun kaldırılarak yeni generasyonun getirilme işlevinin
ekim veya dikim yolu ile olması ise Sunî Gençleştirme olarak
değerlendirilir.
Her ne şekilde elde edilirse edilsin gençliğin elde edilmesinden,
fidanın dikilmesinden itibaren bakım evresi başlar. Tabii Gençleştirmede
gençlik bakımı, sun’i tesislerde ise kültür bakımı yapılır. Genelde
biyolojik bağımsızlığı elde edilene kadar devam eden bu entansif
Silvikültür faaliyetler kapalılığın oluşması ile birlikte meşçerenin
stabilitesini sağlamak, sağlıklı meşçere yetiştirmek amacı ile sıklık
bakımları yapılır. Bu işlemle meşçereler şekillenir. Gelecek nesle
katılmasını arzu ettiğimiz fertler belirmeye başlar. Çap olarak 7,9 cm.
ile sınırlanan bu çağı müteakip gövde ayrılması ve tabii dal budanmanın
başladığı andan itibaren sırıklık denilen (7,9 – 19,9 cm. çap
aralığında) (b) gelişme çağı meşçerelerin en aktif ve en dinamik gelişme
çağıdır. Bu çağdan itibaren artık Aralama Çalışmaları diye
tanımladığımız, etkin bakım çalışmaları başlar.
Elit fertlerin belirlenmesi ve bunun gelişmesini ve korunmasını sağlayan
bakım çalışmaları ile meşçereler istenilen amaca hazırlanır ve de bu
müdahaleler sırasında ekonomik girdi sağlayan önemli ara hasılatlar elde
edilebilir.
Bu gelişme çağından itibaren gelişme çağlarında ibrelilerde alçak,
yapraklılarda da yüksek aralama müdahaleleri ile sürdürülen bakım
çalışmaları–amaç çapına–idare müddetine kadar sürdürülür.
Bu aşamadan sonra tekrar gençleştirme ile yeni generasyon elde edilme
çalışmaları başlar. Böylelikle canlılara ilişkin tüm yaşam evresi
ormanlarda ve ormanları oluşturan ağaçlarda da aynen devam eder.
Tüm bu çalışmalarda ekoloji-Ekonomi prensibinin ana prensip olarak
belirlenmesi gerekir ve çalışmalar esnasında elde edilen ürün –hasılat
silvikültür çalışmaların sonucunda elde edilmiş olur.
Temel plan olan amenajman planlarının belirlediği esaslar dahilinde
sürdürülen gençleştirme çalışmaları plana bağlı yapılan Silvikültür
planlarında mekan ve zaman olarak planlanır.
Silvikültür planları ilgili İşletme Şefi tarafından düzenlenir. İşletme
Müdürü ve Silvikültür Şube Müdürü tarafından incelenir. Bölge Müdürünün
onayını takiben nüsha OGM'ye gönderilir.
Bölge Müdürlüğünün, uygun görmesi ile Silvikültür uygulama planı
uygulamaya temel olur. Bu temel üzerinden bol tohum yılını esas almak ve
bu hususta bir dönemdeki gözlemler ve elde edilen sonuçlar ve bir yıl
öncesinden ve yılı içerisindeki fenolojik gözlemler sonucunda bol tohum
yılının kesinlikle belirlenmesi üzerine Genel Müdürlükten program ve
ödenek talep edilir.
Onayı halinde çalışmalar o ağacın gençleştirme metodu çerçevesinde
(Biyolojisi ve tohum özelliklerine uygun) gençleştirme çalışmaları
başlar.
Gençliğin elde edildiği ilk yıldan itibaren gençliğin sağlıklı ve
nitelikli yetişmesi, dejenere olmaması, boğulmaması, zayi olmaması için
gençlik bakımı uygulanır, ödenek tefrik edilir.
Gençlik bakımları gençliğin biyolojikman istiklaline kavuşmasına kadar
sürdürülür. Bu evreye kadar başlangıcından itibaren yöre kurallarına
göre, saha koruma altına alınır.(Dikenli tel veya bekçi ile)
Bu konuyu en ekonomik ve en etkin şekilde düşünmek ve uygulamak gerekir.
Gençlik çağından sonra sıklık gelişme çağına giren alanlar sıklık
bakımlarına konu olduğundan sahada gerçekleştirilecek uygulamaları
içeren sıklık bakım planları ilgili İşletme Şefi tarafından düzenlenir.
İşletme Müdürü ve Silvikültür Şube Müdürü tarafından incelenir. Bölge
Müdürü tarafından onaylanır.
Genel Müdürlüğe bilgi için gönderilir. Onaylanan sıklık bakımı
planındaki uygulama, yılına uygun olarak programına alınır.
Baltalık alanlardaki çalışmalar iki kategoride uygulama bulunmaktadır.
1- Enerji Ormanı Tesisi, bozuk baltalık alanlarında uygun tür ve uygun
uygulama ortamında gerçekleştirilir.
Enerji orman tesis programlarında bir plan düzenlenir. Bu İşletme Şefi
tarafından düzenlenen plan yine İşletme Müdürü ve Silvikültür Şube
Müdürü tarafından incelenir. Bölge Müdürü onayını takiben, Genel
Müdürlüğe arz edilir. (Bilgi için) Bölge Müdürlüğü onayını takiben
uygulamaya konu olur.
Enerji ormanı tesisi de yıllık program konusudur. Ancak çalışma takvimi
vejetasyon dönemi sonrasını kapsar.
Enerji ormanı yenileme uygulamaları, Silvikültür programlarında yer
almakta ödenek tefrik edilmemekle birlikte genelde köy kesim düzeni ile
işletilmekte olan bu uygulama Silvikültürün bilgi ve uygulama alanında
bulunmaktadır.
Enerji ormanları çok gerekli hallerde dikenli tel ile korunmakla
birlikte genellikle bekçi tefrik edilmekte bu da büyük bir ekonomik yük
oluşturmaktadır.
Bu nedenle bu alanların korunmasında daha ekonomik olan ve yararlanan
köylülerin katkısını sağlayacak etkin uygulamalar yapılmaktadır.
Gençleştirme çalışmalarının diğer bir uygulama metodu da Suni
gençleştirmedir. Tabii gençleştirme şartlarının olmadığı, yitirildiği,
başarısız olunduğu veyahut yangın nedeni ile tabii olarak yenilenmesi
mümkün olmayan alanlarda bu metod kullanılmaktadır. Ağaç türlerinin
biyolojik özelliklerine göre traşlanan alanlarının yanısıra uygun siper
yaratılarak gerçekleştirilen suni gençleştirme bir ağaçlandırma
çalışmasıdır.
Fidanın elde edilmesinden dikimine kadar geçen safhalarda uygun
tekniklerle sürdürülen bu çalışmalarda ilk yıldan itibaren kültür
bakımları ile kültür barındırılmakta, korunmakta ve gelişmesi için tüm
teknik tedbirler uygulanmaktadır. Suni gençleştirme uygulamalarında olay
bakım bloklarında bir meşçere oluyorsa (yangın v.b gibi) Plan
değişikliği alanı içerisine alma her halükarda sahanın sahanın suni
olarak gençleştirmesine teknik dayanak olan suni gençleştirme gerekçe
raporu bir heyet marifeti ile düzenlenir. Bölge Müdürlüğünce onaylanır.
Genel Müdürlükçe tatbiki uygun görüldüğü taktirde uygulamaya esas olmak
üzere yıllık programa alınır.
Yıllık programa alınan bu alanlar için Suni gençleştirme uygulama
projesi ilgili İşletme Şefi tarafından düzenlenir. İşletme Müdürü ve
Silvikültür Müdürü tarafından incelenmesi ve Bölge Müdürü tarafından da
onayını takiben uygulanmak üzere ilgili İşletme Müdürlüğüne gönderilir.
Suni gençleştirme alanlarının tesisinden itibaren bakımları
gerçekleştirilir. Kültür bakımları biyolojik bağımsızlığa kadar sürer (
yaklaşık 5 yıl ) belirli teknikler fidanların gelişmesi, ekolojik ve
klimatolojik koşullar göz önüne alınarak uygulanır.
Gençlik ve kültür alanlarının yılda iki kez ( İlkbahar – Sonbahar)
belirli ölçülere uygun sayımları yapılır. Düzenlenen tutanaklar Bölge
Müdürlüğünce değerlendirilerek yıl sonunda Genel Müdürlüğe arz edilir.
Suni gençleştirme Kültür alanlarında yörenin özel koşulları
değerlendirilerek ve de işin ekonomisi göz önüne alınarak dikenli tel
ile çevrilir. Gerekirse bekçi ile de saha korunur.
Günümüzde bekçi ücretlerinin yüksekliği dikenli tel çevrimlerinin de
pahalı olması nedeni ile koruma etkinliklerinin İşletme Şefliklerinin
tüm koruma tedbirleri ile birlikte düşünülmesi uygun olacaktır.
Silvikültür program ve çalışmaları uygulama objesi olan sahanın yanı
sıra bunların değerlendirilmesi olan büro çalışmaları ile de
bütünlenmesi, gelecek kuşaklara bilgi aktarılması ve uygulama
yanlışlıklarının önlenmesi açısından da önemlidir.
ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜNÜN GÖREV YETKİLERİ :
Silvikültür Şube Müdürü, Şube ile ilgili iş ve işlemleri kanun, tamim,
tebliğ, emirler ve Bölge Müdüründen alacağı direktiflere göre yürütmek
ve aşağıda belirlenen işleri yapmak ile yükümlüdür, bu doğrultuda:
1- Amenajman planlarına dayalı Silvikültür plan ve uygulama projelerinin
ve uygulamalara ilişkin keşif özetlerinin yapılması ve yaptırılması,
incelenmeleri sonucu onaya sunulması işleri.
2- Prodüktif ormanlarda gençleştirme ve bakım müdahalelerinin
Silvikültür metod ve istekleri doğrultusunda gerçekleştirilmesini ve bu
hususta her türlü bilgi alışverişi yapmak gerçekleştirilen işlerin
denetimi ve bu hususta oluşabilecek darboğazların giderilmesini
sağlaması.
3- Yıllık uygulama programlarının plan verilerine ve Silvikültür iş ve
işlemlerine uygun olarak düzenlenmesini sağlamak ve bu hususta Genel
Müdürlüğe arz edilecek konuları düzenlemesi.
4- Değişen koşullar ve gelişmeler göz önüne alınarak Silvikültür iş ve
işlemlerin daha rasyonel ve etkili, ekonomik bir şekilde gerçekleşmesini
sağlaması.
5- Silvikültür konularda yörelerin yetişme muhiti koşullarının
incelenmesi ve irdelenmesi fenolojik gözlemlerin yapılarak uygulama
alanlarına aktarılmasına yardımcı olunması.
6- Silvikültürel iş ve işlemlerin Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlüğü
emirleri doğrultusunda denetimi yapmak, yaptırılması.
7- Suni gençleştirme çalışma alanlarındaki makine, ekip ve ekipmanların
İşletme Müdürlükleri itibari ile koordinasyonunu ve çalışmaların
tekniğine uygun olarak gerçekleşmesini sağlaması.
8- Yıllık uygulanan programların takip ve kontrolü.
9- Amenajman plan değişiklikleri ve tür değişikleri teklif raporlarını
Plan Proje Şube Müdürü ile birlikte hazırlaması.
10- En etkili Silvikültür metodlarını yetişme muhiti, koşula göre
uygulamaya aktarmak ve bu husustaki gözlemlerde ve incelemelerde
bulunması.
11- Program aktarmaları, ek program taleplerinin değerlendirilmesi,
ödenek dağıtım ve talepleri ve tenkis işlemleri.
12- Bölge Müdürüne kendi konuları ile bilgi vermek ve ilgili önerilerde
bulunmak.
13- Orman Bölge Müdürünün vereceği diğer işleri yapmakla yükümlüdür.
SİLVİKÜLTÜR KONULARI İLE İLGİLİ TEBLİĞ VE
TAMİMLER :
A – TEBLİĞLER :
1- 29-7-1983 tarih ve 177/A sayılı tebliğ.
2- 6-6-1985 tarih ve 177-A/Ek-1
3- 25.9.1992 tarih ve 177-A/Ek-1-3
4- 28.11.1995 tarih ve 177-A/Ek-2
5- 13.3.1987 tarih ve 177-A/Ek-3
6- 7.1.1988 tarih ve 177-A/Ek-4
7- 5.11.1990 tarih ve 177-A/Ek-5
8- 28.6.1995 tarih ve 177-A/Ek-6
9- 1996 tarih ve 177-A/Ek-7
10- 29.1.1966 tarih ve 184 nolu tebliğ.
B – TAMİMLER :
1- 30.1.1981 tarih ve 3175 nolu tamim
2- 16.7.1981 tarih ve 3291 nolu tamim
3- 22.7.1991 tarih ve 3291 Ek-1 nolu tamim
4- 23.11.1981 tarih ve 3371 nolu tamim
5- 20.10.1982 tarih ve 3569 nolu tamim
6- 2.11.1982 tarih ve 3574 nolu tamim
7- 20.1.1986 tarih ve 3989 nolu tamim
8- 19.6.1986 tarih ve 4025 nolu tamim
9- 22.7.1987 tarih ve 4180 nolu tamim
10- 15.4.1987 tarih ve 4125 nolu tamim
11- 13.4.1990 tarih ve 4450 nolu tamim
12- 17.11.1993 tarih ve 4770 nolu tamim
13- 15.5.1995 tarih ve 4910 nolu tamim
14- 28.6.1996 tarih ve 4922 nolu tamim
15- 13.6.1996 tarih ve 5010 nolu tamim
16- 13.12.1996 tarih ve 5051 nolu tamim
BİLGİ CETVELLERİ
1- Doğal olarak gençleştirilecek meşcerelerde, bol tohum yıllarının
tesbit edilmesi çok önemlidir. Yanlış tesbite dayanarak az tohum bulunan
bir yılda tohumlama kesiminin yapılması halinde başarısızlıkla
karşılaşılacağı gibi, sahanında bir sonraki tohım yılına kadar
yabanlaşması kaçınılmaz olur. Bu yüzden özellikle karaçam, kızılçam ve
sarıçamlar da bol tohum yıllarının tesbiti geliştirilen tesbit tutanağı
ile belirlenir.
2- Doğal gençleştirme çalışmalarında başarının ölçüsü, çalışmalar
sonucunda meydana getirilen gençliklerin nicelik ve nitelik bakımından
istenilen düzeyde olmasıdır. Bu bakımdan fidan sayımları ile bunların
kayıtlara geçirilmesine gereken önemin verilmesi gerekmektedir. Bunun
için fidan sayımları ile Orman Genel Müdürlüğünün geliştirildiği fidan
sayım esaslarına göre sayım tutanakları düzenlenir. Teknik gözlem
defteri tutulur.
3- Silvikültür planlarının uygulanmasında takip ve kontrolü amacıyla
“Bölme Silvikültür Kart” ve “Gençleştirme alanlarının durumunu gösterir
tablolar” (10 nolu tablolar) düzenlenir. Gençleştirme alanındaki
gelişmeler bu tablolara aktarılır.
4- Orman Amenajman Planlarında gençleştirilmesi öngörülen sahalar esas
alınarak düzenlenen Silvikültür Planlarında Suni gençleştirmeye konu
edilen sahalar için gerekçe raporu tanzim edilecek. Ancak onay Bölge
Müdürlüğünce yapılacaktır.
Silvikültür Planı düzenlenmemiş gençleştirme alanları ile Silvikültür
Planı kapsamı dışında yer alan bozuk nitelikli alanlar ayrıca yanık
sahalar ile Silvikültür planında tabii olarak gençleştirilmesi
planlanmış iken başarısızlık nedeni ile suni gençleştirmeye aktarılan
sahalar için Silvikültür planları revize edilerek Orman Genel
Müdürlüğünün 3.5.1994 tarih ve S1.SG.0/256 sayılı emirleri ile göndermiş
oldukları suni gençleştirme gerekçe raporu da düzenlenecek ve onay
sonrası Merkeze gönderilecektir.
5- Günün şartlarına ve ekonomik koşullara göre dikilecek ağacın tür
özelliklerine göre Suni gençleştirme çalışmalarında dikkate alınacak
fidan aralık mesafeleri yeniden belirlenmiştir.
6- Bazı ağaç türleri optimum yayılış yerleri meşçereler
oluşturduklarında Biyolojikman iyi bir gelişme gösteremezler ve ekonomik
değeri düşük odun üretiminde bulunurlar. Bu durumlarda mevcut tür yerine
aynı yetişme ortamı koşullarında daha iyi gelişen daha kaliteli ve fazla
miktarda odun üreten türlere yer verilmesi ve bu amaçla değişik türlerle
suni gençleştirmelere gidilmesinin zorunlu olduğu durumlarda tür
değişikliği teklif raporu düzenlenmelidir.
7- (Kültür Bakım Analizi) Kültürün tesis edildiği yılda tesise esas olan
suni gençleştirme projesinde bakım esasları ve uygulama yıl ve
teknikleri belirtilmelidir. Tesisi takip eden yılda ödemelere esas
olması yönüyle bu projelerdeki esaslara uygun olarak Kültür bakımı
maliyet analizi düzenlenir.
8- Sıklık bakımı ile ilgili yıllık program ve ödeneklerin
belirlenebilmesi, sıklık bakım planları doğrultusunda yapılarak
gerçekleştirmelerin uygunluğunun takip ve kontrol edilebilmesi amacıyla
sıklık bakımı planlaması ve uygulaması envanter kartı düzenlenir.
9- Enerji Ormanı tesisi program ve uygulamalarına ait verilerin bölme
bazında kartlara işlenmesi ile gerçekleşmelerin onaylanmış planlara
uygunluğunun takip ve kontrolünün sağlıklı bir şekilde sağlanabilmesi
düşünülmüştür. Bu amaçla, Enerji Ormanı tesisi uygulama Envanter
Kartları düzenlenmektedir. Uygulamalar yıl sonunda bu kartlara
işlenilmelidir.
10- Silvikültür çalışmaların uygulama sonuçları Orman Genel Müdürlüğü
tarafından belirli periyotlarda istenmektedir. Bunlardan birisi aylık
çalışma sonuçlarının bildirilmesine ait cetveldir. Bu cetvel her ayın
sonunda Bölge Müdürlüğünde bulundurulmalıdır. Diğeri ise her yıl sonunda
düzenlenerek Genel Müdürlüğe gönderilecek olan dönem sonu itibariyle
Silvikültür Uygulama İzleme Cetvelidir. Bu cetveller bilanço
sonuçlarının ve kesin uygulamaların yer aldığı cetveldir. (iller
bazında)
11- Yanan orman alanlarının biran önce biyolojik üretime kavuşturulması
için bu alanlardan yenilenmesi gerekip ağaçlandırılacak yada suni olarak
gençleştirilecek alanların tesbit edilmesi önemlidir. Bunlarla ilgili
uygulamalardaki gelişmelerin takibi için yanık orman alanlarının
yenilenmesine ait cetvellerin her yıl düzenlenmesi gerekmektedir.
Cetvelin düzenlenmesinde bir yıl önceki değerlerle çelişkili durumlar
yaratılmaması ve örtü yangınlarının yer almaması gerekmektedir.
12- Silvikültür planları ile planlanan Silvikültürel çalışmaların fiilen
gerçekleştirilen çalışmalar ile karşılaştırabilmesi, silvikültür
planlarının uygulamalarının takip ve kontrolü ile fiilen yapılan
uygulamaların hangi düzeyde olduklarının değerlendirilip önlemlerin
zamanında alınabilmesi bakımından bu bilgilerin bilgisayara verilmesi
uygun görülmüştür. Bu amaçla bilgisayar cetvelleri düzenlenmektedir.
13- Orman Genel Müdürlüğü Silvikültür Daire Başkanlığının bütçe hazırlık
emri geldiğinde yapılan tesbitler toplu halde örnek Silvikültür teklif
cetveline geçirilerek istenilen tarihte merkezde bulundurulmalıdır.
Bütçe teklifleri, her Bölge Müdürlüğüne verilen günde kesin şeklini
aldıktan sonra program ve ödenekler ile birlikte merkezden gönderilir.
Uygulamalara geçmeden önce program çeşitleri itibariyle nerede
yapılacağı kesin olarak belirlenerek Yersel Dağılım cetvelleri
düzenlenir. Yersel Dağılım Cetvelleri planlamaları, projelere ve maliyet
analizine müstenit olur.
Diğer Şube Müdürlüklerimiz;
Plan
Proje Şube Müdürlüğü
İdari
Mali İşler Şube Müdürlüğü
Silvikültür Şube Müdürlüğü
Orman
Zararlıları ile Müc. Şube Müdürlüğü
Kadastro
Mülkiyet Şube Müdürlüğü
Makina
İkmal Şube Müdürlüğü
Koruma Şube Müdürlüğü
Üretim
Pazarlama Şube Müdürlüğü
GÜNCEL